Neonicotinoids là gì?

Hiện nay, phần lớn các loại thuốc trừ sâu và diệt mối trên thị trường đều chứa một nhóm hoạt chất phổ biến gọi là Neonicotinoids. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ Neonicotinoids là gì, chúng hoạt động như thế nào và liệu có an toàn khi sử dụng lâu dài hay không.

Bài viết dưới đây của Diệt Mối Tâm Phát sẽ giúp bạn:

• Hiểu đúng về khái niệm
• Nắm rõ cơ chế tác động của hoạt chất này lên côn trùng

Và quan trọng nhất: Cách sử dụng và bảo quản đúng cách để đảm bảo hiệu quả mà vẫn an toàn cho con người và môi trường.

Neonicotinoids là gì?

 

Neonicotinoids là nhóm hợp chất hóa học tổng hợp, được sử dụng phổ biến trong thuốc trừ sâu nhằm tiêu diệt côn trùng gây hại như sâu bệnh, bọ cánh cứng, rệp, kiến, mối,... Nhóm chất này hoạt động bằng cách gây rối loạn hệ thần kinh trung ương của côn trùng, khiến chúng bị tê liệt và tử vong nhanh chóng.

Neonicotinoids có khả năng hấp thụ nhanh vào mô cây và phân bố đều trong cơ thể côn trùng nhờ hàm lượng cacbon và nitrogen cao, giúp kiểm soát dịch hại hiệu quả từ bên trong. Được phát triển lần đầu vào năm 1985 bởi tập đoàn Bayer (Đức), đến nay Neonicotinoids đã trở thành nhóm thuốc trừ sâu được sử dụng rộng rãi nhất trên toàn cầu.

Cách hoạt động của hóa chất neonicotinoids  

Khi tiếp xúc với côn trùng, Cyphenothrin sẽ xâm nhập vào hệ thần kinh, cụ thể là hệ thống acetylcholine, một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng trong việc điều khiển hành vi và phản xạ.

Cyphenothrin gây rối loạn truyền tín hiệu thần kinh, khiến côn trùng bị co giật, mất phương hướng, và suy giảm khả năng vận động. Tùy vào liều lượng và thời gian phun, hóa chất này có thể gây ra hàng loạt tác động:

• Giảm hoạt động của cơ quan nội tạng và hệ thần kinh
• Ức chế hành vi tìm kiếm thức ăn và phản xạ tự nhiên
• Giảm tốc độ bay, khả năng di chuyển và sinh tồn
• Dẫn đến tê liệt toàn thân và tử vong

Ứng dụng của Neonicotinoids trong cuộc sống 

Neonicotinoids là nhóm thuốc trừ sâu được sử dụng rộng rãi nhờ khả năng kiểm soát côn trùng hiệu quả và mức độ độc thấp đối với người. Dưới đây là các ứng dụng phổ biến:

• Bảo vệ cây trồng và hạt giống: Được xử lý vào hạt giống hoặc phun lên cây để ngăn sâu bệnh từ giai đoạn đầu, đặc biệt hiệu quả với lúa, khoai, trà và các loại rau màu.
• Phòng trừ côn trùng trong nông nghiệp: Được sử dụng như thuốc bảo vệ thực vật để kiểm soát sâu cuốn lá, rệp, bọ xít, châu chấu,... giúp nâng cao năng suất mùa vụ.
• Diệt mối và côn trùng gây hại trong xây dựng và sinh hoạt: Một số loại thuốc diệt mối sinh học chứa Neonicotinoids được dùng để xử lý nền móng công trình trước khi xây dựng. Ngoài ra, còn được ứng dụng để diệt gián, bọ chét, kiến trong môi trường sống dân dụng.

*Lưu ý: Việc sử dụng Neonicotinoids cũng gây lo ngại về tác động tiêu cực đến côn trùng có lợi như ong mật, bướm, và các loài thụ phấn. Do đó, từ năm 2013, Liên minh châu Âu (EU) và nhiều quốc gia khác đã ban hành lệnh hạn chế hoặc cấm sử dụng một số hoạt chất trong nông nghiệp.

Các hoạt động diệt côn trùng nhóm neonicotinoids

Neonicotinoids là nhóm thuốc trừ sâu thế hệ mới, được thiết kế với cấu trúc hóa học chọn lọc, giúp giảm độc tính với người và động vật máu nóng, nhưng vẫn giữ hiệu quả cao trong việc tiêu diệt côn trùng gây hại. Nhờ khả năng xâm nhập nhanh và tồn lưu lâu, nhóm chất này đang được ứng dụng rộng rãi thay thế cho nhiều loại thuốc trừ sâu truyền thống.

Cơ chế diệt côn trùng:

• Hoạt động bằng cách tác động lên hệ thần kinh trung ương của côn trùng, cụ thể là gắn vào thụ thể nicotinic acetylcholine (nAChR).
• Điều này gây rối loạn tín hiệu thần kinh, khiến côn trùng tê liệt và tử vong nhanh chóng.
• Các hoạt chất có khả năng thẩm thấu toàn cây (systemic), giúp kiểm soát côn trùng từ rễ đến ngọn, cả trong và ngoài cơ thể sinh vật gây hại.

Ưu điểm nổi bật:

• Độc tính thấp với động vật có vú và chim, giảm rủi ro cho con người và vật nuôi.

• Hiệu quả kéo dài nhờ thời gian tồn lưu cao.
• Khả năng tiêu diệt nhiều loài côn trùng như rệp, bọ trĩ, mối, kiến, bọ cánh cứng, sâu đục thân, gián...

Các hoạt chất Neonicotinoids phổ biến:

• Thiamethoxam: thường dùng để xử lý hạt giống, thuốc trừ sâu nội hấp.
• Acetamiprid: hoạt chất phổ biến trong thuốc diệt mối và gián sinh học.
• Imidacloprid: được sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp, lâm nghiệp và xử lý nền móng công trình.

Tiếp xúc với neonicotinoids có độc hại không?

Mặc dù Neonicotinoids được đánh giá là ít độc hơn đối với động vật có vú so với thuốc trừ sâu truyền thống, nhưng việc tiếp xúc trực tiếp với hợp chất này vẫn tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe con người – đặc biệt là khi không có biện pháp bảo hộ đầy đủ.

Tác động sức khỏe có thể gặp phải:

Nếu hít phải hoặc tiếp xúc qua da có thể gây:

• Chóng mặt, đau đầu, buồn nôn
• Suy nhược cơ thể, mệt mỏi
• Rối loạn thần kinh tạm thời ở người có cơ địa nhạy cảm

Nhóm nguy cơ cao: trẻ em, phụ nữ mang thai, người có tiền sử bệnh hô hấp hoặc thần kinh

Khuyến nghị an toàn khi sử dụng:

• Luôn sử dụng đồ bảo hộ: khẩu trang, găng tay, kính che mặt, quần áo dài tay khi pha và phun thuốc.
• Tắm rửa và thay quần áo ngay sau khi tiếp xúc với khu vực có hóa chất.

Nếu lỡ dính thuốc lên da hoặc hít phải hơi hóa chất, cần:

• Rửa sạch bằng nước sạch và xà phòng ngay lập tức
• Tham khảo ý kiến y tế nếu có triệu chứng nghiêm trọng như khó thở, đau ngực, tê tay chân, co giật nhẹ

Làm việc nhiều với neonicotinoids có gây ung thư? 

Theo các nghiên cứu hiện tại, Neonicotinoids chưa được chứng minh là chất gây ung thư trực tiếp ở người. Tuy nhiên, việc tiếp xúc lâu dài với nhóm hóa chất này có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe nếu không sử dụng đúng cách.

Nguy cơ sức khỏe khi tiếp xúc kéo dài:

Chưa có bằng chứng gây ung thư rõ ràng từ các nghiên cứu dịch tễ học uy tín, tuy nhiên, phơi nhiễm lâu dài qua đường hô hấp có thể làm tăng nguy cơ:

• Rối loạn chức năng gan, thận
• Bệnh tim mạch
• Ảnh hưởng thần kinh và hệ miễn dịch

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào liều lượng, tần suất tiếp xúc, môi trường làm việc và khả năng bảo vệ cá nhân.

Khuyến nghị an toàn:

• Luôn mặc đồ bảo hộ chuyên dụng (khẩu trang, kính, găng tay, quần áo dài tay)
• Làm việc trong môi trường thông thoáng, có thiết bị hút mùi nếu ở khu vực kín.
• Theo dõi sức khỏe định kỳ, đặc biệt là với người thường xuyên tiếp xúc trong ngành nông nghiệp, xây dựng, hoặc phun xịt diệt côn trùng.

Neonicotinoids có trong các sản phẩm nào?

Nhóm neonicotinoids có trong các sản phẩm là:

• Thuốc trừ sâu;
• Sản phẩm chăm sóc cây trồng, cây nông nghiệp;
• Sản phẩm diệt các loại côn trùng gây hại như muỗi, gián, kiến, ve, bọ, chét,... trong nhà hoặc ngoài vườn.

Hiện nay, Diệt Mối Tâm Phát sử dụng song song các sản phẩm có chứa neonicotinoids và biologiques để xử lý các loài côn trùng gây hại. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn cho trẻ nhỏ và phụ nữ có thai, bạn có thể lựa chọn các sản phẩm tự nhiên hoặc có chứa biologiques sẽ tốt hơn. 

Những lưu ý khi sử dụng neonicotinoids 

Trong quá trình sử dụng bạn cần chú ý những điều sau:

• Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tuân thủ nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng;
• Tuyệt đối không xịt lên các vật dụng liên quan đến thức ăn bàn ăn, kệ bếp,...
• Đặt neonicotinoid tại vị trí khô ráo, hạn chế để ở nơi gần với trẻ em và động vật;
• Tránh tiếp xúc với động vật sau khi sử dụng neonicotinoids; 
• Hạn chế tiếp xúc với da và tắm rửa sạch sẽ sau khi tiếp xúc với hóa chất. 

>>> THAM KHẢO THÊM:  Cyphenothrin Là Gì? Lưu Ý Khi Sử Dụng Cyphenothrin

Như vậy bài viết trên đã giải đáp câu hỏi liên quan đến chủ đề Neonicotinoids là gì cũng như ưu, nhược điểm của nhóm hợp chất này. Nếu thấy những nội dung của Diệt Mối Tâm Phát hữu ích, đừng ngần ngại mà hãy chia sẻ đến bạn bè và người thân nhé!